Heiligen

Heiligen

Gegevens

Categorie: Heiligen

Gepubliceerd op zaterdag 29 oktober 2011 14:26

Heiligen zijn personen die een speciale plek in de hemel hebben verdiend omdat zij tijdens hun leven en sterven op een voortreffelijke, voorbeeldige manier getuigenis hebben afgelegd van hun geloof. Gelovigen nemen een voorbeeld aan hen, heiligen worden aangeroepen om steun en ze worden gezien als schakel tussen het aardse en God in de hemel.

Ikonen van heiligen verwijzen altijd naar Christus, hetzij doordat de afgebeelde heilige naar Christus is toegewend, hetzij door symbolen op de ikoon of ikoonrand, zoals een hand, God de Vader, Christus, de Triniteit en een tekstrol.

 

Konrad Onasch en Annemarie Schnieper onderscheiden in hun boek
'Iconen, Fascinatie en werkelijkheid’ verschillende soorten heiligen. (Zie: Literatuur) 

- Heiligen uit het Oude Verbond
- Apostelen en evangelisten
- Bisschoppen, priesters, diakens en kerkleraren
- Asceten (stylieten of pilaarheiligen, woestijn- en 
  woudkluizenaars,Grote Zwijgers, Heilige Narren, thuislozen en
  heilige zwervers)
- Nationale heiligen en soldatenheiligen
- Artsen- en apothekersheiligen
- Akker- en veeheiligen

 

Hagiografieën

Heiligenlevens werden beschreven in zogenaamde hagiografieën, waarbij de Bijbel, apocriefe geschriften, legenden en historische bronnen het uitgangspunt vormden. Deze hagiografieën zijn op hun beurt een belangrijke bron voor de ikoonschilderkunst.Aan de hand hiervan werd namelijk in de schilderboeken (hermeneia) vastgelegd hoe elke heilige dient te worden afgebeeld; uiterlijk, haardracht, leeftijd, maar ook in welke houding, met welke kleding en eventuele attributen. Dit alles zorgt, samen met de inscriptie, voor de herkenbaarheid van de afgebeelde heilige.

 

Vita-ikonen

Soms wordt langs de randen van een ikoon van een heilige een groot aantal scènes uit diens leven afgebeeld. Dit heet een vita-ikoon (‘Vita’ betekent ‘leven’ in het Latijn) of hagiografische ikoon. Vooral in het Rusland van de 16^e eeuw was de belangstelling voor dergelijke ikonen groot. 

Veel heiligen die in de orthodoxe kerk vereerd worden zijn in het westen niet of nauwelijks bekend. Dit komt door de grote afstand en maar ook doordat het vaak om lokale heiligen(legenden) gaat.