Moeder Gods

Moeder Gods

Gegevens

Categorie: Moeder Gods

Gepubliceerd op zaterdag 29 oktober 2011 14:22

De verering van de moeder van Christus is al heel vroeg begonnen, waarschijnlijk vóór de derde eeuw.Zij wordt gezien als middelares tussen de mensheid en God, en daarom aangeroepen in noodsituaties.

De Russisch-orthodoxe kerkelijke kalender verwijst meer dan 250 keer naar wonderdadige ikonen  van de Moeder Gods.  Zij is de schutsvrouwe en patrones van ontelbare kloosters, steden, kerken, gezelschappen en verenigingen.

Al in de prehistorie werden moedergodinnen vereerd en ook de Hellenistische wereld van rond de jaartelling kende een zeer geliefde moedergodin: Artemis/Diana.

Efeze

Een belangrijk centrum van de Artemis-verering vormde de tempel van Efeze, een van de zeven wereldwonderen. In de vierde eeuw was deze tempel een van de grootste christelijke kerken geworden. In 406  is deze verwoest. 

Tijdens het concilie van Efeze in 431 was het aanvankelijk niet de bedoeling Maria te ‘vergoddelijken’, maar hiertegen kwamen de Efeziërs in opstand; zij eisten zelfs de terugkeer van hun Artemis.
Daarop werd binnen de kerk geijverd om Maria heilig te verklaren en nog tijdens het concilie werd Maria erkend als ‘Theotokos’ (Moeder Gods, Zij die God gebaard heeft). Als erkend wordt dat Christus de Goddelijke én de menselijke natuur had, dan impliceert dit dat zijn moeder ook de Moeder Gods is, zo werd geredeneerd. 
Er bestaan vele  legenden rondom het verblijf van Maria in Efeze aan het eind van haar leven. Zij zou daar ook overleden en begraven zijn.



In 432 werd in Efeze een nieuwe kerk gebouwd en aan de Moeder Gods gewijd. Vanaf dan neemt de verering van Maria een hoge vlucht. Zij wordt gezien als middelares tussen de mensheid en God, en daarom aangeroepen in noodsituaties. 

Tijdens het concilie van Efeze werd haar ‘bindende beeltenis’ vastgelegd.  De oorsprong van de Maria-ikonen zouden de schilderingen van de evangelist Lucas zijn, die haar drie maal tijdens haar leven zou hebben geschilderd: alle drie in de periode na Pinksteren, toen Lucas geheel vervuld was van de Heilige Geest. 

Hierop zouden de drie basismodellen van Maria-ikonen zijn gebaseerd:

- de Elousa (Glykophilousa, Umilenie) ofwel Moeder Gods
   van de Tederheid
- de Hodegetria ofwel Zij die de weg wijst
- de Orante ofwel de Moeder Gods van het Teken 



Daarnaast zijn nog een viertal ikoontypen ontstaan:
-         De Tronende Moeder Gods
-         Scènes uit het leven van de Moeder Gods
-         Symbolische voorstellingen van de Moeder Gods
-         Wonderbare verschijningen van de Moeder Gods 

De Russusch-orthodoxe kerkelijke kalender verwijst meer dan 250 keer naar wonderdadige ikonen  van de Moeder Gods.  Zij is de schutsvrouwe en patrones van ontelbare kloosters, steden, kerken, gezelschappen en verenigingen.  

Heiligenkalender (Nederlands)

Heiligenkalender (Engels)

Beeltenis 

De Moeder Gods  draagt op ikonen een blauw onderkleed en een purperen bovenmantel (tegengesteld aan Christus, die een purperen onderkleed en een blauwe mantel draagt).De kleur blauw verwijst naar de menselijke natuur.  Purperen stoffen zijn zeer kostbaar en mochten in het Byzantijnse rijk een tijdlang alleen door leden van de keizerlijke familie worden gedragen. Purper wordt daarom als een keizerlijke kleur beschouwd.



Op haar hoofd en schouders zijn drie goudkleurige sterren aangebracht, een oud Syrisch symbool voor reinheid. Deze sterren staan voor de maagdelijkheid van Maria vóór, tijdens en na de geboorte van Christus.



Maria wordt altijd samen met haar zoon afgebeeld, of in relatie tot hem.Immers, Maria heeft betekenis in de realtie tot haar zoon.

Moeder Gods–ikonen zijn altijd voorzien van de inscriptie: 
ΜΡ θΥ= Moeder Gods (Meter Theou) 

Meer informatie over diverse types Moeder Gods-ikonen is te vinden op:http://www.heuvelrugkerken.nl/maria.htm 
en op: Moeder Gods Ikonen (Engelstalig)